دتکتور دودی، حرارتی یا ترکیبی؟ تفاوت انواع دتکتور اعلام حریق و محل نصب هر کدام
دتکتور دودی یا حرارتی، پاسخ کوتاه: دتکتور دودی آتش را زودتر از روی دود تشخیص میدهد و برای اتاق‌ها، راهروها و دفاتر مناسب است؛ دتکتور حرارتی با افزایش دما عمل میکند و برای آشپزخانه، پارکینگ و موتورخانه که دود و بخار عادی دارند بهتر است؛ دتکتور ترکیبی هر دو را دارد و برای فضاهای متغیر مفید است.
فهرست مطالب
دتکتور چشم سیستم اعلام حریق است و انتخاب نوع اشتباهش دو نتیجه دارد: یا آژیرهای کاذب پشت سر هم که همه را از سیستم بیزار میکند، یا آتشی که دیر تشخیص داده میشود. در این مقاله انواع دتکتور، جای مناسب هر کدام و نکته‌های نصب را میخوانید. کلیات سیستم در راهنمای جامع سیستم اعلام حریق آمده است.
دتکتور دودی (اپتیکال)
دتکتور دودی نوری دارد که با ورود ذرات دود به محفظه‌اش پخش میشود و دتکتور را فعال میکند. دود معمولاً خیلی زودتر از بالا رفتن دما به سقف می‌رسد، پس دتکتور دودی سریع‌ترین هشدار را میدهد. جای مناسب: اتاق‌ها، راهروها، راه‌پله، لابی، دفتر، انبار کالای خشک.
جای نامناسب: آشپزخانه، حمام و کنار آن، پارکینگ (دود اگزوز)، کارگاه پرگردوخاک و هر جا که بخار یا دود عادی وجود دارد.
دتکتور حرارتی: ثابت و افزایشی
- دمای ثابت: وقتی دمای محل به حد تعیین‌شده (معمولاً حدود ۵۷ تا ۶۰ درجه) برسد، فعال میشود.
- افزایشی (Rate of Rise): به سرعت بالا رفتن دما حساس است؛ اگر دما در مدت کوتاهی تند بالا برود، حتی پیش از رسیدن به حد ثابت هشدار میدهد. بیشتر مدل‌های افزایشی حد ثابت هم دارند.
دتکتور حرارتی دیرتر از دودی هشدار میدهد ولی در جاهایی که دود و بخار عادی است، تنها گزینهٔ قابل اعتماد است: آشپزخانه، پارکینگ، موتورخانه، رختشوی‌خانه و انباری‌های پرگرد.
دتکتور ترکیبی
دتکتور ترکیبی (دود + حرارت) هر دو حسگر را دارد و با منطق داخلی، هم سریع‌تر تشخیص میدهد و هم آژیر کاذب کمتری دارد. گران‌تر است و برای فضاهایی مناسب است که نوع آتش از پیش معلوم نیست یا هشدار کاذب هزینهٔ زیادی دارد.
جدول انتخاب برای هر فضا
| فضا | دتکتور پیشنهادی |
|---|---|
| اتاق خواب، پذیرایی، راهرو، راه‌پله | دودی |
| آشپزخانه | حرارتی (افزایشی یا ثابت) |
| پارکینگ | حرارتی |
| موتورخانه و دیگ | حرارتی ثابت |
| دفتر و فروشگاه | دودی یا ترکیبی |
| انبار با سقف خیلی بلند | با طراح مشورت کنید (دتکتورهای خاص مثل بیم) |
جاهایی که احتمال نشت گاز شهری هست، دتکتور گاز جداگانه مفید است؛ این دتکتور جای دتکتور حریق را نمی‌گیرد.
نکته‌های نصب
- پوشش: در سقف تخت معمولی، طبق BS 5839 هر دتکتور دودی تا شعاع حدود ۷٫۵ متر و حرارتی تا حدود ۵٫۳ متر را پوشش میدهد. سقف بلند، تیر و دیوارک‌ها پوشش را کم می‌کنند.
- فاصله از دیوار: دتکتور سقفی را دستکم حدود ۵۰ سانتی‌متر از دیوار و کنج دور بگذارید؛ هوای کنج ساکن است و دود دیر می‌رسد.
- دریچهٔ کولر و فن: دتکتور را نزدیک دریچهٔ هوا نصب نکنید؛ جریان هوا دود را دور میکند.
- هر اتاق بسته: اتاقی که در دارد، دتکتور خودش را لازم دارد؛ دتکتور راهرو داخل اتاق را نمی‌بیند.
- سقف کاذب: اگر فضای بالای سقف کاذب کابل و تأسیسات دارد، ممکن است آنجا هم دتکتور لازم باشد.
سازگاری با پنل
دتکتور متعارف فقط با پنل متعارف و دتکتور آدرسپذیر با پنل آدرسپذیر کار میکند؛ تفاوت این دو را در اعلام حریق متعارف یا آدرسپذیر؟ بخوانید. ولتاژ کار دتکتور هم باید با پنل یکی باشد.
سطح پوشش تقریبی هر دتکتور
| نوع | سطح پوشش تقریبی در سقف صاف (ارتفاع معمولی) | بیشترین فاصله از دیوار (تقریبی) |
|---|---|---|
| دودی | حدود ۶۰ تا ۱۰۰ مترمربع (بسته به استاندارد مرجع) | حدود ۵ متر |
| حرارتی | حدود ۲۰ تا ۵۰ مترمربع | حدود ۳٫۵ متر |
استانداردهای مختلف (مثلاً BS 5839 یا EN 54 با راهنمای نصب ملی) اعداد متفاوتی دارند و مقررات آتش‌نشانی محلی ملاک است. در عمل، در اتاق‌های کوچک مسکونی هر اتاق یک دتکتور دارد. طراحی کامل سیستم در راهنمای اعلام حریق.
خرید از ایمانا
دتکتورها را در دتکتور اعلام حریق و پنل‌ها را در کنترل پنل اعلام حریق ببینید. نوع حسگر و پنل سازگار در مشخصات هر مدل آمده است. برای ساختمان کامل، نقشه یا فهرست فضاها را بفرستید تا تعداد و نوع دتکتورها را پیشنهاد کنیم.
محصولات مرتبط
مرکز کنترل اعلام حریق آریاک مدل 6 زون ACT6
مرکز کنترل فلزی 2 زون آریاک مدل ACT2
پرسش‌های پرتکرار
برای آشپزخانه دتکتور دودی بگذاریم یا حرارتی؟
حرارتی. بخار و دود پختوپز دتکتور دودی را بیدلیل فعال میکند و آژیر کاذب میدهد.
هر دتکتور چه مساحتی را پوشش میدهد؟
در سقف تخت معمولی، طبق استاندارد BS 5839 هر دتکتور دودی تا شعاع حدود ۷٫۵ متر و هر دتکتور حرارتی تا شعاع حدود ۵٫۳ متر را پوشش میدهد. نقشهٔ مصوب و نظر طراح مقدم است.
دتکتور متعارف را میشود روی پنل آدرسپذیر بست؟
نه. دتکتور باید با نوع پنل (متعارف یا آدرسپذیر) و معمولاً با برند آن سازگار باشد.
دتکتور را چند وقت یک بار باید تست کرد؟
دستکم سالی یک بار هر دتکتور با اسپری یا ابزار تست مخصوص آزمایش شود و دتکتورهای دودی در محیطهای پرگردوخاک زودتر تمیز شوند.
دتکتور را کنار کولر یا دریچهٔ هوا نصب کنیم؟
نه؛ جریان هوا دود را از دتکتور دور میکند. دستکم حدود یک متر از دریچهها فاصله بگذارید.
دتکتور دود در حمام نصب شود؟
نه؛ بخار آب آژیر کاذب ایجاد میکند. در صورت نیاز دتکتور حرارتی مناسب.